ارجمندی انسان

ارجمندی انسان در سپهر حزب سکولار ایران

ارجمندی انسان ترجمه از human dignity است. کلمه dignity از اسم لاتین decus به معنای رجحان، شرافت و شکوه است. زبان شناسان باور دارد که ریشه کلمه dignity به زبان یونانی باز می گردد، و به معنای ارزش ذاتی است، ارزشی که غیر قابل کاهش است. ترکیب این عبارات با یکدیگر، به معنای شان انسانی است که به خودی خود، سزاوار گرامیداشت و ستایش است، و این سزاوای، ناشی از ویژگی های ذاتی یک انسان است و به صورت پیش فرض، برای هر انسانی وجود دارد.

رشد و ترقی این نگرش را می توان در کلام امانول کانت دید، چه آنکه او باور داشت «هدف انسان است، و انسان وسیله نیست»، و نوشت:

«هیچگاه به گونه ای با انسان، چه با خودت و چه با دیگری، آنچنان رفتار نکن که گویا آن انسان وسیله ای برای رسیدن به هدف است، بلکه همیشه انسان را هدف بدان» نقل به مضمون-(منبع:۱).

دیدگاه کانتی فوق، زیر بنای نگرش فکری بسیاری از فلیسوفان دوران معاصر برای تعریف ارجمندی انسان شده است.

شاید اوج اهمیت این عبارت را بتوان در اعلامیه جهانی حقوق بشر دید، و زمانی که در دیباچه این اعلامیه، بر کرامت و ارجمندی انسان تاکید ورزیده می شود. در حقیقت، ارجمندی انسان، آبشخور نگرشی است که بر اعتلای اعلامیه جهانی حقوق بشر تاکید می ورزد و از این رو است که بسیاری از اندیشمندان، ارجمندی انسان را مترادف با به رسمیت شناختن حقوق انسان می دانند. این مفهموم آنچنان ریشه دوانده که آثار آنرا به راحتی در فسلفه سیاسی و حقوق می توان یافت. در سال ۱۹۷۲، دیوان عالی آمریکا تاکید ورزید که حتی بدترین جنایتکاران همچنان انسان بوده، و می بایست از ارجمندی انسانی بهره مند باشند.(۲)

چرا ارجمندی انسان، جزو شعارهای محوری حزب است:

مرامنامه حزب سکولار ایران، توجه ویژه ای به اعلامیه جهانی حقوق بشر داشته است، و صد البته که ارجمندی انسان نیز بنیان و سنگ بنای اعلامیه جهانی حقوق بشر است، لیکن این تنها نویسندگان مرامنامه حزب برای انتخاب این شعار محوری نبوده است.

در سپهر فکری هموندان حزب سکولار ایران، مشروعیت حاکمیت، تنها بر اساس مشارکت مردم و برگزاری انتخابات آزادانه بنا نشده است، چه آنکه اگر اکثریت، صرفا به فزونی تعداد خود متکی باشند، آنگاه زمینه شکل گیری دیکتاتوری اکثریت فراهم می گردد.

اکثریت جامعه به شرطی می توانند بایدها و نبایدهای جامعه را تعیین کنند که حقوق انسانی اقلیت جامعه را نقض نکنند، و می بایست به ارجمندی انسانی همگان، توجه ویژه ای کنند.

از این رو است که حزب سکولار ایران، شعار محوری خود را ارجمندی انسان قرار داده است. به دیگر عبارت، در سپهر فکری حزب سکولار ایران، اکثریت رای دهندگان نمی تواننند حقوق انسانی اقلیت جامعه را زیر پا بگذارند، چه آنکه ارجمندی انسان، یکی از بنیادهای اساسی نگرش ما است.

جان رایلز، به عنوان یکی از بزرگترین اندیشمندان سده اخیر، در کتاب لیبرالیسم سیاسی خود، تاکید می ورزد که:«...تنها در شرایطی ما از قدرت سیاسی خود استفاده شایسته ای کرده ایم که این بهره وری از قدرت سیاسی مطابق با اصول بنیادینی باشد که در آن همه شهروندان برابر و آزاد، بر چنین بهره وری از قدرت سیاسی صحه گذارند و آنرا مطابق با اصول و منطق انسانی بیابند...» (۳)

Immanuel Kant, Grounding for the Metaphysics of Morals/On a Supposed Right to Lie Because of Philanthropic Concerns
در مقاله زیر بیشتر بخوانید:
Kerstein (S).. 2009. Treating Others Merely as Means, Cambridge University Press

(۲)
(Justice W. Brennan, Supreme Court of the United States of America, (1972)

(۳)
(۳): Rawls (J). 1993. "Political liberalism". Columbia University Press

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *